“ชนะตนนั่นแหละ..เป็นดี” หลวงปู่ศรี มหาวีโร

วันนี้ เรื่องเล่า ขอแนะนำข้อคิดเตือนสติดีๆ จากหลวงปู่ศรี มหาวีโร เกี่ยวกับความชนะตนนั่นแลดีมาฝากกัน อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย = อัตตา หะเว ชิตัง เสยโย = ชนะตนนั่นแลดีกว่า คำว่า “ชนะตน” หมายถึง ชนะใจตนเอง ชนะกิเลสที่หลอกให้โลภ ให้โกรธ ให้หลง เพราะโดยธรรมดา มนุษย์เราแพ้กิเลสอยู่ตลอดเวลา ดังนั้นไปติดตามกันเลยว่าชนะตนนั้นดีกว่าชนะเรื่องอื่นอย่างไร

ชัยชนะเป็นความปรารถนาของสิ่งมีชีวิตทั้งปวงเพราะเป็นสิ่งที่ทำให้สิ่งมีชีวิตสามารถดำเนินชีวิตต่อไปได้ ไม่ว่าจะเป็นการต่ อสู่เพื่อแส วงหาอาหารของสัตว์ป่ า การทำส งครา มเพื่อให้ได้มาซึ่งความต้องการของผู้มีอำนา จ การต่ อสู่เพื่อคร อบครอ งดินแดน เป็นชัยชนะที่ทำให้เกิดศั ต รูหรือเป็นคู่ป รปั กษ์กัน ไม่ได้นำมาเพื่อสันติภาพ เพราะเป็นชัยชนะที่สร้างความเกลี ยดชั ง ความอ าฆ า ต จอวเวรกันมากขึ้นและจะเกิดการต่ อสู่ไม่มีที่สิ้นสุด มีการแพ้และชนะกันไปมา และรุ นแ รงยิ่งขึ้นไป ดังนั้นการชนะศั ต รูไม่ได้นำมาซึ่งสันติภาพ การชนะตนเองเท่านั้นจะนำมาซึ่งความสุขตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า

การชนะตน คือ ความสามารถในการคว บคุ มตนเองให้ประพฤติในสิ่งที่ดีงาม ตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา การคว บคุ มตนเองหมายถึงการคว บคุ มทั้งทางกาย วาจา ใจ หรือ กล่าวได้ว่า เป็นหลักธรรม ที่เป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ที่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้า ได้แสดงพุทธวจนะไว้ ในวันมาฆบูชา (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3) ที่เรียกว่า โอวาทปาฏิโมกข์ หรือ โอวาท 3 คือ การทำความดี ละเว้นความชั่ว ทำจิตใจให้ผ่องใส

การชนะตนเอง หมายถึง การเอาชนะกิเลสของตนเองให้ได้ การชนะแบบนี้เท่านั้นนำมาซึ่งสันติภาพ เมื่อชนะใจตนเองแล้วการชนะใจผู้อื่นจะยิ่งนำมาซึ่งสันติภาพของโลก เหมือนกับที่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นพระอรหันต์ พระองค์ทรงชนะตนเองแล้วจึงชนะใจผู้อื่น ด้วยการอบรมสั่งสอนสาวกให้เลื่อมใสในพระธรรม เมื่อปวงชนได้นำหลักธรรมมาประพฤติปฏิบัติย่อมเกิดความสงบสุขทำให้เกิดสันติภาพบนโลก

ฉะนั้น จึงเป็นหน้าที่ของเราทุกคนที่จะพยายามเอาจิตเอาใจของตน สอนจิตใจของตนให้อยู่ในอำนา จของเรา” อย่าให้มันอยู่เหนืออำนา จจนเกินไป ถ้าหากใครจะแ ก้หั ดตน แก้ตนได้จะมีคุณค่ามาก ชนะตนได้หนึ่งครั้งคล้าย ๆ กับว่าขนะส งคร ามโลกได้เก้าหนสิบหน” เพราะว่า พระว่าพระยาจิตตราซ คือ จิตใจนี้ เป็นเ จ้าโ ลก เจ้า โล กขั บธโลก คือ โลกขันธ์ห้าก้อนนี้ (ขันธ์ ๕ ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) หากเราเอาชนะมันได้ “ท่านว่า ดีกว่าชนะส งคร ามโลก” คิดดูซิ “ขัยชนะตรงนี้เป็นขัยชนะใหญ่หลวงนะ ถ้าใครเอาขนะตนเองได้” โดยมากเราจะเอาชนะตนได้ลำบากมาก เพราะจิตใจเรานี้มักเข้าข้าง ตนเองอยู่ตลอดเวลา ”

และนี่ก็เป็นอีกหนึ่งข้อคิดเตือนสติดีๆ ถึงแม้เราจะชนะคนทั้งโลกมาแต่สุดท้ายเอาชนะกิเลสที่เกิดขึ้นในตัวเองไม่ได้จะไปประเสิรฐได้อย่างไร แต่ถ้าใครสามารถเอาชนะใจตัวเองได้ หรือการชนะกิเลสที่กลุ้มรุมจิตใจของเรานี่สิ ถึงจะถือว่าเป็นชัยชนะที่ประเสริฐ เมื่อใดเราเอาชนะความโลภ ความโกรธ ความหลง ที่คอยกัดกร่อนจิตใจของเราได้แล้ว เมื่อนั้น ชัยชนะทางโลกอื่น ๆ ก็จะไม่อยู่ในความคิดของเราอีกเลย กลายเป็นเรื่องเล็กน้อยไปเลย

หลวงปู่ศรี มหาวีโร